فارسى و تركى ترجمه گرديد و كليه متفكران و عارفان اسلامى را تحت تأثيرى شگرف قرار داد . » « 1 » « 2 » اندرز اخوان الصفا در گزينش دوستان اخوان الصّفا نه‌تنها در افكار و انديشه‌هاى فلسفى و اجتماعى و دينى ، شيوهء به گزينى و تلفيق را پيش گرفته بودند ، بلكه در جريان زندگى نيز تنها كسانى را كه شايستگى داشتند ، به‌عنوان برادر و دوست انتخاب مىكردند . نويسندهء كتاب الرسايل چنين اندرز مىدهد : « شايسته است برادران ايّدهم اللّه ، اخلاق او را بيازمايند ، از مذهب و عقايد او بپرسند ، تا بدانند كه صداقت و صفا و مودّت و حقيقت اخوتّ را شايسته است يا نه . بنابراين اگر خواهى دوست يا برادرى برگزينى ، بايد چنان كه درهم و دينار را مىسنجى او را نيز بسنجى و چنان كه خاك زمينى را كه مىخواهى در آن درختى بنشانى وارسى مىكنى ، او را نيز وارسى كنى و مانند اهل دنيا كه به هنگام انتخاب زن جهت ازدواج و خريدن برده و ساير كالاها به آزمايش و تجسّس مىپردازند ، تو نيز در موقع انتخاب دوست و برادر بايد از آزمايش و سنجش خوددارى نكنى . » 3 شرايط عضويت در جمعيت اخوان الصفا بدينسان كسى كه درخور پيوستن به جمعيت اخوان بود كه در دين و مذهب خود معتقد به مهربانى و شفقت به همه مردم باشد ، براى گناهكاران دل بسوزاند و آمرزش بخواهد و به هر ذى روحى محبت ورزد و صلاح و مصلحت همه را بخواهد . . . بنابراين مردان خودپسند و لاف‌زن و بىخير و لجوج و درشتخوى و ستيزه‌جو و حسود و بخيل و منافق و رياكار و ترسو و سهل‌انگار و نظاير اينها شايسته انسلاك در سلك اخوان نيستند . . . » 4 در رسالهء چهارم از « رسايل ناموسيّه شرعيّه » نويسندگان رساله خطاب به برادران خود مطالبى مىگويند كه گويى هشت قرن بعد با مختصر تكاملى بر زبان منتسكيو ، ولتر ، ديدرو و دالامبر جارى شده است : « . . . شايسته است كه با هيچ علمى دشمنى نكنند ، و از هيچ كتابى دورى نگزينند ، و بر هيچ مذهب تعصّب نورزند ، چه انديشه و مذهب ما ، همه آنها را دربر دارد . . . همه از يك مبدأ هستند . و همه را يك علت است ، عالم واحد است و نفسى واحد بر جواهر مختلف و اجناس متباين و انواع گوناگون و جزئيات متغاير آن ،

--> ( 1 ) . همان كتاب ، از ص 171 تا 174 ( به اختصار ) . ( 2 ) . الرسايل ، ج 4 ، ص 107 - 109 و 110 .